ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ 569137 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਘੱਟ ਕਣਕ ਪੁੱਜੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਭਾਅ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ (30-40%) ਕਣਕ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰਾ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਵੇਚ ਕੇ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਨੇ 2021 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ 118 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਕਣਕ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ। ਆੜ੍ਹਤੀਏ 2015 ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨਾਲੋਂ 100 ਰੁਪਏ ਵੱਧ ਕਣਕ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ। 2021 ਵਿੱਚ, ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ 79.20 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ 9470.80 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਹੈ। ਪਠਾਨਕੋਟ ਅਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 2875 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਨਿੱਜੀ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬਟਾਲਾ 1077 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ 1033 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਹੈ।
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ 2021 ਵਿੱਚ 2,94,300 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ 229663 ਕੁਇੰਟਲ ਫਸਲ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ 64637 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਘੱਟ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਕੁਇੰਟਲ ਦਾ ਫਰਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚੋਂ 85 ਫੀਸਦੀ ਰਕਬੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਦਾਣੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 6 ਕੁਇੰਟਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਮੰਡੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1.80 ਲੱਖ ਮੀਟਰਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਆਮਦ ਘਟੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੁਚਲੀ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ 2010 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਣਕ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ~500 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਬੋਨਸ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ~2510 ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਦਾ ਰੇਟ ਮਿਲੇਗਾ |ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 31 ਮਈ ਤੱਕ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਕਣਕ ਦਾ ਝਾੜ 30 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ 70 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕਣਕ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਕਣਕ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਲਗਭਗ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਖਰੀਦਦਾਰੀ 4-5 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਖਰੀਦ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਣਕ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣਾ ਹੈ।
