ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰੇਬੀਜ਼ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੇਬੀਜ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਰੇਬੀਜ਼ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੇਬੀਜ਼ ਵਾਇਰਸ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਟੀਕੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਲਓ। ਪਰ ਅਕਸਰ ਡਾਕਟਰ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੀਕਾ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਡਾਕਟਰ ਅਕਸਰ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੇਬੀਜ਼ ਟੀਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮਾਂ ਹੇਠ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਪਰ ਹਰੇਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਟੀਕੇ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮਾਹਰ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਇੱਕੋ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਸ਼ਡਿਊਲ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਕੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ ਅਤੇ ਰੇਬੀਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਖਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਡਾਕਟਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਉਸੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਐਸ. ਪੀ. ਪਾਂਡੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟੀਕੇ ਦਾ ਹਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਾਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਐਸ. ਪੀ. ਪਾਂਡੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਦਲਣ ‘ਤੇ ਇਮਿਊਨ ਰਿਸਪਾਂਸ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ, ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ.) ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੇਬੀਜ਼ ਟੀਕੇ ਦਾ ਕੋਰਸ ਉਸੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਦਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਸ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਹੈ?
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਕੱਟ ਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
- ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਲਓ, ਕੋਈ ਵੀ ਖੁਰਾਕ ਨਾ ਛੱਡੋ।
- ਉਸੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਲ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੀਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
- ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਬਦਲਣਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ।
- ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾ ਕਰੋ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ ਹੀ ਕਰੋ।
- ਟੀਕੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸ਼ਡਿਊਲ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
