ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਧੇ ਹੋਏ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਪਾਵਰਕਾਮ ਨੇ ਅੱਜ ਰਾਤ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀ-2 ਫੀਡਰਾਂ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਸ਼ਡਿਊਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ 10 ਘੰਟੇ ਲਈ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਕਾਰਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਦਯੋਗ ਅੱਜ ਰਾਤ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਪਾਵਰਕਾਮ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸ਼ਡਿਊਲ ਸਿਰਫ ਅੱਜ ਰਾਤ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥਰਮਲ ਯੂਨਿਟ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸੂਬੇ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਤਿੰਨ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਜਪੁਰਾ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਵੀ ਵੀਰਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਯੂਨਿਟ ਵੀ ਬੰਦ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਣ ਕਾਰਨ, ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਹੋਰ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਾਵਰਕਾਮ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਸ਼ਡਿਊਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੈਟਾਗਰੀ-2 ਫੀਡਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ 10 ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਕਈ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਸ਼ਡਿਊਲ ਸਿਰਫ ਅੱਜ ਰਾਤ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਨੇ ਪਾਵਰਕਾਮ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਰਵਾਰ ਰਾਤ 12 ਵਜੇ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਲਗਭਗ 11,655 ਮੈਗਾਵਾਟ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 8:30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਵੱਧ ਕੇ 14,195 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੋ ਗਈ।
ਦਿਨ ਦੀ ਮੰਗ 16,500 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਤੋਂ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 4,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 7,100 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੰਬੇ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜਲੰਧਰ, ਬਠਿੰਡਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪਾਵਰਕਾਮ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਮੰਗ ਗਰਿੱਡ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਵਰ ਗਰਿੱਡ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਪੀਐਸਈਬੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਜੈ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਕੋਲਾ ਖਾਣਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਅਕਸਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਪੀਆਰਓ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਲਾਂਟ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 20 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਕੋਲਾ ਸਟਾਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਯੂਨਿਟ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਲ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮੋਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੀ ਹੈ। ਝੋਨੇ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਮੋਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਲਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੋਲਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਸੋਲਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਗਭਗ 385 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੋਲਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਬਿਜਲੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਭਗ 900 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲਗਭਗ 800 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ 500 ਤੋਂ 830 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਪੱਧਰ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ 16,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ, PSPCL ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਪੀਐਸਪੀਸੀਐਲ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11,770 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
