ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਖੁੱਲੀ ਰੱਖ ਕੇ ਸੌਂ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਯਾਨੀ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤੇ ਚੇਤੰਨ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਬਿਸਤਰੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ ਹੋਣ! ਹੁਣ ਜ਼ਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ, ਜਿਹੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ?
ਸਵਾਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਹੈ, ਹੈ ਨਾ? ਜਦੋਂ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਪੰਛੀ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੇ? ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਸੌਂਦਿਆਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸੰਤੁਲਨ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਪੰਛੀ ਕਿਵੇਂ ਸੌਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਪੰਛੀ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦੇ।
ਹਾਂ! ਪੰਛੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਸੀਂ ਸੁਪਨੇ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੌਰ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੰਛੀ ਸਾਡੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਅੱਗੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਛੀ ਇਕ ਅੱਖ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸੌਂ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਖ ਦਾ ਉਲਟ ਪਾਸਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅੱਖ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੌਣ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹਨ। ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦਰਖਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਕੱਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਤਾਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਛੀ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੇ।
