Superbug: ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ‘ਚ ਸੁਪਰਬੱਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੈਂਸੇਟ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2050 ਤੱਕ ਸੁਪਰਬੱਗਸ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸੁਪਰਬੱਗ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ, ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੀ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਟੀਕਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ…
ਸੁਪਰਬੱਗ ਕੀ ਹੈ
ਸੁਪਰਬੱਗ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਈਕਰੋਬਾਇਲ ਸਟ੍ਰੇਨ ਹਨ। ਭਾਵ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਉੱਲੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਣਾਅ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਜਰਾਸੀਮ ਜਾਂ ਵਾਇਰਸ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਪਰਬੱਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਲਾਜ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪਰਬੱਗ ਕਿੰਨੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ
ਸੈਂਟਰਜ਼ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ (ਸੀਡੀਸੀ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕੱਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 28 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸੁਪਰਬੱਗਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 35,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਤਣਾਓ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਾਂਗ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਏਐਮਆਰ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 1.27 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। AMR ਲਾਗਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਜਰੀ, ਸਿਜੇਰੀਅਨ ਸੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਬੱਗਸ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ।
ਸੁਪਰਬੱਗ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਸੁਪਰਬੱਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਣਉਚਿਤ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਵੈ-ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਗਲਤ ਨੁਸਖੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨਾਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂ ਪੈਕ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਪਰਬੱਗ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
1. ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਮੋਨੀਆ, ਟੀ.ਬੀ., ਯੂ.ਟੀ.ਆਈ. ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
3. ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4. ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
5. ਸ਼ੂਗਰ, ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪਰਬੱਗਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
1. ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਵੋ ਅਤੇ ਰੋਗਾਣੂ-ਮੁਕਤ ਕਰੋ
2. ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਫਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬਚੋ।
3. ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਲਾਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਕੰਡੋਮ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
4. ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸਹੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋ।
5. ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਵੈਕਸੀਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾ ਕਰੋ।
6. ਡਾਕਟਰ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਲਓ। ਹਲਕੀ ਜ਼ੁਕਾਮ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਨਾ ਲਓ।
Disclaimer: ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਮਾਹਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਪ੍ਰੋ ਪੰਜਾਬ ਟੀਵੀ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ।
