ਦਿੱਲੀ ਧਮਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਐਪ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਐਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੈਟਾਂ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ।
ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਐਪ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਤਵਾਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਂਡ-ਟੂ-ਐਂਡ ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਐਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੋ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਨੇਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਨੇਹੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਪਤ ਚੈਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸੁਨੇਹੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਪਤ ਚੈਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਿਰਫ ਦੋ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਚੈਟਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੁਪਤ ਚੈਟ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਐਪਾਂ ਮੁਫਤ ਅਤੇ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਹਨ। ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਪਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਐਪ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੂਜੀ ਐਪ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਤੁਰੰਤ ਦੂਜੇ ਐਪ ‘ਤੇ ਸਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਐਪਸ ਦੇ ਸਰਵਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡੇਟਾ ਕੱਢਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
