ਕਈ ਵਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪੈਰ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪੈਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਨ ਜਾਂ ਸੂਈ ਚੁਭ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਰਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਇੱਕੋ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਨਸਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪੈਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਲੱਤ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੋਡੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਪੈਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਾ ਰਹੇ।
ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਸੁੰਨ ਹੋਣੀਆਂ ਜਾਂ ਝਰਨਾਹਟ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੇਰੋਸਿਸ (ਐਮਐਸ), ਸ਼ੂਗਰ, ਧਮਣੀ ਰੋਗ ਜਾਂ ਫਾਈਬਰੋਮਾਈਆਲਜੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੈਰ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਕੁਝ ਆਮ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
1.) ਗਲਤ ਪੋਸਟਰ (Posture)
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗਲਤ ਪੋਸਟਰ ‘ਚ ਬੈਠਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੇਠਲਾ ਸਰੀਰ ਸੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੁੰਨ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੈਰੇਸਥੀਸੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਆਮ ਆਦਤਾਂ ਜੋ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
– ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੱਤਾਂ ਕਰੋਸ ਕਰ ਕੇ ਬੈਠਣਾ
– ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੈਠਣਾ
– ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਠਣਾ
– ਤੰਗ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਪੈਂਟਾਂ, ਜੁਰਾਬਾਂ ਪਹਿਨਣੀਆਂ
– ਸੱਟ ਦਾ ਲਗਣਾ
2.) ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes)
ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਸ ਡੈਮੇਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਨਿਊਰੋਪੈਥੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ , ਝਰਨਾਹਟ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
3.) ਲੋਅਰ ਬੈਕ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਸਾਇਟਿਕਾ (sciatica)
ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਕਾਰਨ ਨਸਾਂ ਦਾ ਤੰਗ ਹੋਣਾ ਵੀ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਾਇਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਇਏਟਿਕ ਨਰਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੈਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਡੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਦਰਦ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪੈਰ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
4.) ਟਾਰਸਲ ਸੁਰੰਗ ਸਿੰਡਰੋਮ (Tarsal tunnel syndrome)
ਟਾਰਸਲ ਟਨਲ ਸਿੰਡਰੋਮ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੈਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਗਿੱਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਨਸਾਂ ਤੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈ। ਟਾਰਸਲ ਸੁਰੰਗ ਗਿੱਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਤੰਗ ਖੇਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ‘ਚ ਗਿੱਟਿਆਂ, ਅੱਡੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ, ਜਲਨ, ਝਰਨਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
5.) ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਧਮਣੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (Peripheral artery disease)
ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਆਰਟਰੀ ਬਿਮਾਰੀ (PAD) ਲੱਤਾਂ, ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਮਨੀਆਂ ਦੇ ਤੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦਾ ਵਹਾਅ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਤਾਂ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
6.) ਸਟ੍ਰੋਕ ਤੇ ਮਿੰਨੀ-ਸਟ੍ਰੋਕ (Stokes and mini-strokes)
ਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਟ੍ਰੋਕ ਜਾਂ ਮਿੰਨੀ-ਸਟ੍ਰੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
7.) ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ (Alcohol use)
ਅਲਕੋਹਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਟੌਕਸਿਨ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
