Mphil Vs PhD : ਐਮਫਿਲ (ਮਾਸਟਰ ਆਫ ਫਿਲਾਸਫੀ) ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪੀਜੀ ਕੋਰਸ ਹੈ। ਕਾਮਰਸ, ਹਿਊਮੈਨਟੀਜ਼, ਲਾਅ, ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਟੀਚਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਹ ਕੋਰਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਮ.ਫਿਲ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਥਿਊਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਿਸਰਚ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੀਐਚਡੀ (ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ) ਇੱਕ 3-ਸਾਲਾ ਕੋਰਸ ਹੈ। ਪੀਐਚਡੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ UGC NET ਅਤੇ GATE ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੋਰਸ 3 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸਨੂੰ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਐਮਫਿਲ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ :
ਐਮ ਫਿਲ ਕੋਰਸ 1.5 ਤੋਂ 2 ਸਾਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੀਐਚਡੀ 3 ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 6 ਸਾਲ ਹੈ।
ਪੀਐਚਡੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਐਮ.ਫਿਲ ਵੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਐਮ.ਫਿਲ ਦੇ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੀਐਚਡੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਥਿਊਰੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਐਮ.ਫਿਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪੀਐਚਡੀ ਥੀਸਿਸ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਖੋਜ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੋਰਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿਓ :
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਐਮ.ਫਿਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ (R&D)। ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੌਕਰੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਐੱਮਫਿਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਮਾਹਿਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਪੀਐਚਡੀ ਹੋਲਡਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
