Rajkumari Amrit Kaur: ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਅੱਜ (2 ਫਰਵਰੀ) ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ।
ਏਮਜ਼ (ਏਮਜ਼) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਮਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਔਰਤ ਵੀ ਸੀ।
ਰਾਜਘਰਾਣੇ ਦੀ ਧੀ
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਗੋਲਕਨਾਥ ਚੈਟਰਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਗੋਲਕਨਾਥ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਿਸੀਲਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਹਰਨਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਸਿਲਾ ਦੇ 10 ਬੱਚੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1889 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲੰਡਨ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਡਾਂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਡਾਂਡੀ ਮਾਰਚ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ
ਜਦੋਂ ਉਹ 1909 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਈ ਤਾਂ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਖਲੇ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਨੇ ਗੋਖਲੇ ਰਾਹੀਂ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਯਾਈ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਡਾਂਡੀ ਮਾਰਚ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1930 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਮਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
18 ਫਰਵਰੀ 1956 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਬਿੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਭਾਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਵੀ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਦਿਲੋਂ ਬੋਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਿੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਫੰਡ ਜੁਟਾਉਣੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਸਵੀਡਨ, ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਥਿਤ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘਰ ਵੀ ਏਮਜ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨੋਟ: ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ Pro Punjab TV ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਫੋਲੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
TV, FACEBOOK, YOUTUBE ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰੋ PRO PUNJAB TV APP
APP ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ Link ‘ਤੇ Click ਕਰੋ:
Android: https://bit.ly/3VMis0h
