ਕੇਰਲ ਦੀ ਵਾਇਨਾਡ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਲਈ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅੱਜ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਂਗਰਸ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵਾਇਨਾਡ ਸੀਟ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। ਕਰੀਬ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਤਜਰਬਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੋਣ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਦੀ ਇੰਦਰਾ, ਮਾਂ ਸੋਨੀਆ ਅਤੇ ਭਰਾ ਰਾਹੁਲ ਵੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਲੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ? ਇੱਥੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਸੀ? ਨਤੀਜੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇ ਹਨ?
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਦਰਾ ਕਰਨਾਟਕ ਚਲੀ ਗਈ
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1977 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਆਈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਲਹਿਰ ਅਜਿਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਹਾਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦੇਖਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰਾ ਨੇ 1978 ਵਿਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਤੋਂ ਉਪ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਕਿ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉਪ ਚੋਣ ਲੜ ਸਕੇ, ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਤੋਂ ਤਤਕਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਸੰਸਦ ਡੀਬੀ ਚੰਦਰੇ ਗੌੜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੀਐਮ ਵਰਿੰਦਰ ਪਾਟਿਲ ਨਾਲ ਸੀ। ਇੰਦਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 80,000 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਪਹੁੰਚੀ।
ਇਸ ਵਾਰ ਇੰਦਰਾ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਈ
1980 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੇਡਕ ਸੀਟ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸੀਟਾਂ ਵੱਡੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀਆਂ। ਇੰਦਰਾ ਨੇ ਐਸ. ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਡਕ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਜੈਪਾਲ ਰੈੱਡੀ 2.10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰਾ ਨੇ ਰਾਏਬਰੇਲੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੇਦਕ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਦਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਸਾਲ 1984 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਬੇਲਾਰੀ ‘ਚ ਸੋਨੀਆ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਮਾ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ
1999 ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਟ ਲਈ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ। 1999 ਵਿੱਚ, ਸੋਨੀਆ ਨੇ ਨਹਿਰੂ-ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗੜ੍ਹ ਅਮੇਠੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਟ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਬੇਲਾਰੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਚੋਣ ਵੀ ਲੜੀ। ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਪਰ ਸੋਨੀਆ 56,000 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਗਈ। ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾਰੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਮੇਠੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।
