ਵਿਸ਼ਵ ਖੁਰਾਕ ਮੇਲਾ 2025 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਏਆਈ-ਪਾਵਰਡ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਵੀਨਤਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਪੰਡਾਲ ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਬੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਤੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਪੰਜਾਬ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤੀ ਮਾਡਲ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਐਗਰੀਟੈਕ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਖੁਰਾਕ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਏਆਈ, ਡਿਜੀਟਲ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਮਦਦ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦੁੱਗਣੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਦੀ “ਸਮਾਰਟ ਖੇਤੀ ਯੋਜਨਾ” ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਏਆਈ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਐਨਾਲਿਟਿਕਸ ਦੀ ਆਸਾਨ ਵਰਤੋਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਮੰਗ, ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਸਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ-ਡ੍ਰੀਵਨ ਖੇਤੀ ਰਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਣ ਅਤੇ ਸਵੈਚਾਲਨ ਤਕਨੀਕ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵਧਾਇਆ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਫ ਲਾਈਫ ਦੋਵੇਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਸਿੱਧੀ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦਾ ਖੁਰਾਕ ਨਿਰਯਾਤ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੂਡ ਇਕਾਨਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਖਾਸਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਖੁਰਾਕ ਮੇਲਾ 2025 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੰਡਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛੁਕ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਦਮਤਾ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਅਧਾਰਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਪੇਂਡੂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਮੰਚ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਦਮ ਨੇ ਹੋਰਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ ਸਹਾਇਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਯਤਨ ਕੇਵਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਮੁੱਚੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਾਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਖੁਰਾਕ ਮੇਲਾ 2025 ਵਿੱਚ “ਪੰਜਾਬ ਪਾਰਟਨਰ ਸਟੇਟ ਸੈਸ਼ਨ” ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ, ਬਲਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਕੇ ਸੂਬੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵੀ ਕਰਨ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਨਵੀਨਤਾ, ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਖੇਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਲੀਡਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਦਮ ਹੈ।
