ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਰਾਜ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 15 ਤੋਂ 16 ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਮੌਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੋਣਾ, ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੀ ਖਾਲੀ ਗੋਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਰਦ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਐਲਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ: ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ (SSF) ਅਤੇ ‘ਫਰਿਸ਼ਤੇ’ ਸਕੀਮ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ। ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ, ਦੋ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਹੇ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਬਣੇ ਸਨ।
ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਬਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਖੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅੱਜ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 4,100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਹਰ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ‘ਤੇ SSF ਟੀਮਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਕੁੱਲ 144 ਹਾਈ-ਟੈਕ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 116 ਟੋਇਟਾ ਹਾਈਲਕਸ ਅਤੇ 28 ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਸਕਾਰਪੀਓ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਹ ਟੀਮਾਂ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਣ ਦੇ 5 ਤੋਂ 7 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 1,477 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ SSF ਟੀਮ ਦਾ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਫੋਰਸ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। SSF ਸਿਰਫ਼ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ, ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਇਹ ਫੋਰਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਬਚਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਪਲ, ਹਰ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਫੋਰਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਮਾਰਟ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਪੀਡ ਗਨ, ਬਾਡੀ ਕੈਮਰੇ, ਈ-ਚਲਾਨ ਸਿਸਟਮ, ਮੋਬਾਈਲ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਏਆਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ “ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂ ਪੰਜਾਬ” ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੁਣ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਐਸਐਸਐਫ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ, ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਅੱਜ ਤੱਕ, ਐਸਐਸਐਫ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 37,110 ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 768 ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਫਰਵਰੀ-ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਫਰਵਰੀ-ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ 45.55% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਫਰਵਰੀ-ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ-ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ, ਤਾਂ 1 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2024 ਤੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚ 78% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2024 ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅੰਕੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਰੋਡ ਸੇਫਟੀ ਫੋਰਸ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਫੋਰਸ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੋਰਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਬਚਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਪਲ, ਹਰ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੈ।
