Death Anniversary of Sahir Ludhianvi: ਮਰਹੂਮ ਕਵੀ-ਗੀਤਕਾਰ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਦੀ ਅੱਜ 42ਵੀਂ ਬਰਸੀ ਹੈ। 25 ਅਕਤੂਬਰ 1980 ਨੂੰ ਸਾਹਿਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ। ਪਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੀਤ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਓਨੇ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਅਧੂਰੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਦਰਦ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਵੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ।
ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਜਾਦੂਗਰ ਸੀ। ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਬੜੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਹਿਰ ਸਦਾ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਰਹੇ।
ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਮਾਰਚ 1921 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚੁਣਿਆ। ਸਾਹਿਰ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1939 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹਿਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ ਤੇ ਗਰੀਬ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਹਿਰ ਨੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। 1943 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਰ ਲਾਹੌਰ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਤਲਖੀਆਂ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀ।
ਸਾਲ 1945 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਪੱਤਰ ਅਦਬ-ਏ-ਲਤੀਫ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰ (ਲਾਹੌਰ) ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸਵਰਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਬਣੇ ਤੇ ਇਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਿਰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫਿਲਮ ‘ਆਜ਼ਾਦੀ ਕੀ ਰਾਹ ਪਰ’ (1949) ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ। ਫਿਲਮ ‘ਨੌਜਵਾਨ’ ਦਾ ਗੀਤ ‘ਠੰਢੀ ਹਵਾਏ ਲਹਿਰਾ ਕੇ ਆਏ’ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਨੇ ‘ਬਾਜੀ’, ‘ਪਿਆਸਾ’, ‘ਫਿਰ ਸੁਬਹ ਹੋਗੀ’, ‘ਕਭੀ ਕਭੀ’ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ। ਸਚਿਨ ਦੇਵ ਬਰਮਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐੱਨ ਦੱਤਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕਿਸ਼ਨ, ਖਯਾਮ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾੰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਬਣਾਈ।
ਸਾਹਿਰ ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਲਿਖੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਰ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਰਾਇਲਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਕਿ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ‘ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਮੇਂ ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗਾਇਕ-ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦਾ ਹੀ ਨਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
TV, FACEBOOK, YOUTUBE ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖੋ ਹਰ ਖ਼ਬਰ PRO PUNJAB TV APP ‘ਤੇ
Link ‘ਤੇ Click ਕਰਕੇ ਹੁਣੇ Download ਕਰੋ :
Android:
https://bit.ly/3VMis0h
