ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਤਿੰਨ ਰੋਜ਼ਾ ‘ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ 2026′ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਆਗ਼ਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ 19-21 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਇੰਪੈਕਟ ਸਮਿਟ 2026’ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ‘ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ’ ਦਾ ਮਕਸਦ ਨੌਜਵਾਨ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੌਸਲਾ ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜੀ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਉਦਮੀ ਬਣਨ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਲਈ ਏਆਈ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ’ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਸੀਯੂ ਦਾ ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਆਈਡੀਆਜ਼ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਗਲੋਬਲ ਉਦਮੀ (ਕਾਰੋਬਾਰੀ), ਪਾਲਸੀ ਮੇਕਰ, ਏਆਈ ਲੀਡਰਜ਼, ਕਾਰਪੋਰੇਟ, ਸਿੱਖਿਆਵਿਦ ਅਤੇ ਖੋਜਕਾਰ ਇੱਕੋ ਛੱਤ ਹੇਠਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਆਂ ਦਿੱਗਜ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਉਦਮੀ ਬਣਨ ਦੇ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਉਦਮੀ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਮ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਇਆ। ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਮਾਹਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਬਦਲਦੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਏਆਈ’, ‘ਏਆਈ ਇੰਜਨੀਅਰਡ ਰਿਐਲਟੀ’, ‘ਏਆਈ ਪਾਲਸੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਐਂਡ ਸਟ੍ਰਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ‘ਤਕਨੀਕੀ ਫ਼ਰੰਟੀਅਰਜ਼’ ਵਰਗਿਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
‘ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ 2026’ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ (ਰਾਜ ਸਭਾ) ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਸਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਵੈੱਬਵੇਦਾ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਜੀਨੀਅਸ ਚੈਲੇਂਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅੰਕੁਰ ਵਾਰਿਕੂ, ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਟੈੱਕ ਲੀਡਰ ਰੌਨੀ ਸਕਰੂਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਲੋਬਲ ਦਿੱਗਜ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਮਾਹਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ‘ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ’ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ‘ਸੀਯੂ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ’ ਲੌਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਸਥਾਗਤ ਰੋਡਮੈਪ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ, ਏਆਈ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਉਦਮਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਸਾਖਰਤਾ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮਕਸਦ 1.5 ਲੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਕੇ ਏਆਈ ਸਾਖਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ 3 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ‘ਸੀਯੂ ਇਨੋਵਫੈਸਟ 2026’, ‘ਕੈਂਪਸ ਟੈਂਕ’ ਅਤੇ ‘ਸੈਂਡਬਾਕਸ’ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ (ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ) ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਟ ਵਿੱਚ 35 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਟੀਮਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 174 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ 10,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ, ਤਕਨੀਕੀ ਮਹਾਰਤ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦੇਕੇ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਫ਼ੈਸਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਐਸਏਐਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਮਿਲਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਲਾਭ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਮੀ ਅਤੇ ਵੈੱਬਵੇਦਾ ਤੇ ਇੰਡੀਆ ਜੀਨੀਅਸ ਚੈਲੇਂਜ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅੰਕੁਰ ਵਾਰਿਕੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਡਰੇ ਇਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੋ। ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਭੱਜਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਅਪਨਾਉਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਦਲਾਅ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਏਆਈ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਰਹੋਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਗਾਓਗੇ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲੋਗੇ ਤਾਂ ਏਆਈ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਇਨਸਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਏਆਈ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਤੁਹਾਡੀ ਨੌਕਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਵੇਗਾ। ਇਹ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ‘ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਸਮਿਟ 2026’ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਕਾਢਾਂ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਗਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਏਆਈ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਛਾ ਜਾਣਗੇ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਸਾਖਰਤਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ‘ਸੀਯੂ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਲੌਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਦੌਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਹੁਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।”
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਰਿਕੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਓ। ਕੁੱਝ ਵੀ ਕਰੋ ਕੋਈ ਸਟਾਲ ਲਾਓ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਸਿਖਾਉਣਗੀਆਂ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ ‘ਲੋਕ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ’ ਦਾ ਡਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਉੱਪਰ ਹਾਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਲੋਕਾਂ ਕੰਮ ਬੋਲਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਚਾਹੀਦਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਅਤੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।“
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸੀਯੂ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਲੌਂਚਿੰਗ ਮੌਕੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ (ਰਾਜ ਸਭਾ) ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਗਲੇ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ-ਡਾਲਰ ਵਿਕਾਸ ਇੰਜਣ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਯੂ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਏਆਈ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵੇਗਾ। ਸੀਯੂ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਏਆਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਫ਼ਿਊਚਰ ਰੈੱਡੀ ਨਵੀਨਤਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ, ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਉਦਮਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਸਾਖਰਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਏਆਈ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜ-ਅਧਾਰਤ ਸਿਖਲਾਈ, ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗਲੋਬਲ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣਗੇ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।”
ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਅਤੇ ਐਡ-ਟੈਕ ਪਾਇਨੀਅਰ, ਰੌਨੀ ਸਕਰੂਵਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਏਆਈ, ਸਾਡੇ ਸਿੱਖਣ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮਝਣ: ਏਆਈ ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਅਸਲ ਫਰਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵੇਗਾ ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਹੈ। ਏਆਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਤਸੁਕਤਾ, ਕਲਪਨਾ, ਹਮਦਰਦੀ, ਜਾਂ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਭਵਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਕਰੀਅਰ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਚ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਚੁਸਤ, ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਕੋਲ ਕਈ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ, ਉੱਦਮਤਾ, ਸਮੱਗਰੀ ਨਿਰਮਾਣ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਚਕਤਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ।”
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਰਿਸਰਚ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੁਆਂਟਮ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ QpiAI, QKrishi ਅਤੇ CSIR-ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬੋਸ-ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਾਇਓਜੇਨਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਹੂਲਤ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
ਸਟੇਟ ਆਫ਼ ਦ ਫ਼ੈਸਿਲਟੀ ਦੇ ਲੌਂਚ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੀਪਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਧੁਨਿਕ ਕੁਆਂਟਮ ਰਿਸਰਚ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ QpiAI (Qpid Force) ਅਤੇ QKrishi ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ CSIR-NPL (ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬੋਸ-ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੁਆਂਟਮ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਭਰਦੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਲਈ ਹੈ। ਸਮਰਪਿਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਉੱਨਤ ਖੋਜ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਭਰਦੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੁਆਂਟਮ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਸਿੱਖਿਆ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੇਤਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿੱਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।”
ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ ਵਿਖੇ ‘ਐਮਰਜਿੰਗ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਜ਼’ ਦੇ ਥੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਪੈਨਲ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ, ਉੱਨਤ ਖੋਜ, ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਸੀਐਸਆਈਆਰ-ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਡਾ.) ਵੇਣੂ ਗੋਪਾਲ ਅਚੰਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਆਂਟਮ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਈਬੀਐਮ ਵਿਖੇ ਆਈਬੀਐਮ ਕੁਆਂਟਮ ਇੰਡੀਆ ਲੀਡ ਅਤੇ ਆਈਬੀਐਮ ਮਾਸਟਰ ਇਨਵੈਂਟਰ ਐਲ. ਵੇਕਟਾ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਧ ਰਹੇ ਕੁਆਂਟਮ ਈਕੋਸਿਸਟਮ, ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਫਿਊਚਰ ਐਂਡ ਏਆਈ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਵੇਦਨ ਰਾਠੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ, ਚਰਚਾ ਨੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਕਾਦਮਿਕ-ਉਦਯੋਗ ਸਹਿਯੋਗ, ਖੋਜ-ਅਧਾਰਤ ਨਵੀਨਤਾ, ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ-ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੈਂਪਸ ਟੈਂਕ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਲਾਂਚਪੈਡ, ਜੋ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, 21 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਦਾ ਸੈਂਡਬਾਕਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ, ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡੀਪ ਟੈੱਕ ਅਤੇ ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮਾਹੌਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੈਂਡਬਾਕਸ ਦਾ ਫ਼ਾਈਨਲ ਰਾਊਂਡ 20 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਏਆਈ ਫ਼ੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ‘ਨਾਰੀ’ (ਏਆਈ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨ ਫ਼ਾਰ ਇਨਕਲੂਜ਼ਨ- ਵੂਮੈਨ ਇਨ ਟੈੱਕ) ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਲੌਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਚਾਰ ਥੰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਰੀ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਟਾਰਟਅਪ, ਖੋਜ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
ਏਆਈ ਐਥੀਕਸ, ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਗਵਰਨੈਂਸ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਹਾਈ ਇੰਪੈਕਟ ਪੈਨਲ ਨੇ ‘ਨਾਰੀ’- ਨਰਚਿੰਰ ਏਆਈ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨ ਫ਼ਾਰ ਇੰਕਲੂਜ਼ਨ: ਵੂਮੈਨ ਲੀਡਿੰਗ ਫ਼ਰੰਟਸ ਥੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ, ਸਭ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਏਆਈ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਾਰਵਰਡ ਬਿਜ਼ਨਸ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੀ ਲਕਸ਼ਿਕਾ ਜੋਸ਼ੀ, ਵੂਮੈਨਲਿਫਟ ਹੈਲਥ ਦੀ ਆਇਸ਼ਾ ਚੌਧਰੀ, ਵਾਰਿਜ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਦੀ ਉੱਦਮੀ ਵਾਰਿਜਾ ਬਜਾਜ, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਦਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਖਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਵਾਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇਤਾ ਅਦਿਤੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਗੂਗਲ ਵਿਖੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨਵਿਆ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ, ਚਰਚਾ ਨੈਤਿਕ AI ਢਾਂਚੇ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸ਼ਾਸਨ ਮਾਡਲ, AI ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਤੱਕ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਪੈਨਲ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ AI ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਤੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਹੁਨਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ AI ਤਰੱਕੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਵੇ।
