ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਜਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਇੱਕ ਰੁਝਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਹੀ ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਹੋਵੇ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਸੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਵੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਕਿਵੇਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਿਗਰ, ਗੁਰਦੇ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਐਮਸੀਡੀ ਦੇ ਡਾ. ਅਜੇ ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ‘ਤੇ, ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਕੋਰਸ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੇ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਸਮੱਸਿਆ ਆਈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਲਿਆ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਅਜੀਤ ਜੈਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ6 ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਝਰਨਾਹਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ।
ਡਾ. ਜੈਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇਪਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਟਾਮਿਨ ਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ: 25(OH) ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12, ਅਤੇ ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ ਵਰਗੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ।
