2030 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੋਲਰ ਸਿਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ 2024 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਰੂਫਟਾਪ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ 2026 ਤੱਕ ਨਿੱਜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਇਹ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿੱਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ 2024 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ‘ਚ 100 ਫੀਸਦੀ ਸੋਲਰ ਫੋਟੋਵੋਲਟਿਕ ਤਕਨੀਕ ਵਾਲੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਬਿਲਡ-ਓਪਰੇਟ-ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (ਬੀਓਟੀ) ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਰੇਸਕੋ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ 50 MWp ਗਰਿੱਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਸੋਲਰ ਸਿਸਟਮ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
75 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ ਸਿਖਰ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ
ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਦਸੰਬਰ, 2024 ਤੱਕ 75 ਮੈਗਾਵਾਟ ਪੀਕ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 4,633 ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਾਈਟਾਂ ‘ਤੇ 61.82 ਮੈਗਾਵਾਟ ਪੀਕ ਗਰਿੱਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰੂਫਟਾਪ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਹਨ।
ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਜਨਵਰੀ, 2024 ਤੱਕ 250.45 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 1,72,811 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ CO2 ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬੁਡੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਕਾਰਬਨ ਨਿਊਟਰਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ 80 ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਨੇ ਵੀ 29 ਫਰਵਰੀ, 2024 ਤੱਕ 5300 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ CO2 ਨਿਕਾਸੀ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 100 ਹੋਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਰਮੂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਪੁਰਸਕਾਰ:
ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਰੂਫਟਾਪ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਪਰਿਵਰਤਨ ਭਵਨ, ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਐਨਰਜੀ ਐਫੀਸ਼ੈਂਸੀ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਿਆਵਰਨ ਭਵਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜ ਤਾਰਾ ਇਮਾਰਤ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸੰਬਰ, 2023 ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਐਨਰਜੀ ਐਫੀਸ਼ੈਂਸੀ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ-2023 ਦੇ ਗਰੁੱਪ-4 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਲੋਟਿੰਗ ਸੋਲਰ ਫੋਟੋਵੋਲਟੇਇਕ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ, 2000 kWp ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ, ਸੈਕਟਰ 39 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ 1,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ
ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਲਾਗਤ BOT ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚੁਣੀ ਗਈ ਫਰਮ ਤੋਂ ਵਸੂਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। CREST ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ 1,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। RESCO ਮਾਡਲ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਘਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬੀਓਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ 3.23 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੀਓਟੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਘਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ 5kWp ਦੇ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਲਈ 500 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਬਿਜਲੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੀਨਿਊਏਬਲ ਐਨਰਜੀ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ (ਕ੍ਰੇਸਟ) ਨੂੰ ਰੈਸਕੋ ਦੇ ਬੀਓਟੀ ਮਾਡਲ ਤਹਿਤ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਥਰਡ ਪਾਰਟੀਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਗਰਿੱਡ ਨਾਲ ਕੁਨੈਕਟਡ ਰੂਫਟਾਪ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
