ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਏ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮਦ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮਦ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਭਾਅ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਇੰਟਲ ਪਿਆਜ਼ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਲਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ‘ਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੰਨੀਆਂ ਡਿੱਗ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਚੁਕਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕਈ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਇੱਕ, ਦੋ, ਤਿੰਨ, ਚਾਰ ਰੁਪਏ ਕਿਲੋ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪਿਆਜ਼ ਵੇਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਹੂੜੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ 33327 ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ 6795 ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ। ਇੰਨੀ ਆਮਦ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ 1 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ।
ਬਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 7 ਦਸੰਬਰ 2023 ਦੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਇਸ ਦੀ ਆਮਦ ਇੰਨੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਹਰ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਨਿਲਾਮੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੋਲਾਪੁਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੰਗਮਨੇਰ ‘ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 2 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਨਮਾੜ ‘ਚ ਸਿਰਫ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦੇ ਭਾਅ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇਗਾ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਬੋਰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 16 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਹੂਰੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ 6795 ਕੁਇੰਟਲ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ। ਆਮਦ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਅ 100 ਰੁਪਏ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1500 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਔਸਤਨ ਭਾਅ 800 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਰਿਹਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 16 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸੋਲਾਪੁਰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ 33327 ਕੁਇੰਟਲ ਪਿਆਜ਼ ਵਿਕਣ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਅ 100 ਰੁਪਏ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਔਸਤ ਭਾਅ 1000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਰਿਹਾ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ
ਨਿਰਯਾਤ ਪਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿਆਜ਼ ਉਤਪਾਦਕ ਰਾਜ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ, ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਬਿਹਾਰ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵੀ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ। ਸਾਲ 2021-22 ‘ਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 43 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 15 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਸਿਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਾਸਾਲਗਾਓਂ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਿਆਜ਼ ਮੰਡੀ ਹੈ।
ਕਿਹੜੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
16 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਅਕਲੂਜ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ 480 ਕੁਇੰਟਲ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕੀਮਤ 300 ਰੁਪਏ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ 2000 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਕੀਮਤ 900 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਸੀ।
ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਦੀ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ 3755 ਕੁਇੰਟਲ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਅ 200 ਰੁਪਏ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1400 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 800 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਸੀ।
ਰਹਿਤਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਅ 200 ਰੁਪਏ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1400 ਰੁਪਏ ਜਦਕਿ ਮਾਡਲ ਭਾਅ 4450 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਰਿਹਾ।
ਸਟਾਣਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ 4315 ਕੁਇੰਟਲ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਭਾਅ 200 ਰੁਪਏ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1255 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਔਸਤ ਭਾਅ 1060 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਰਿਹਾ।
