National Cashew Day: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਜੂ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 23 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਡਨੀ ਸ਼ੇਪ ਵਾਲੇ ਇਹ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕਾ ਬਲਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ‘ਚ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਜੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਕਾਉਣ ਤੱਕ ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਜੂ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ। ਕਾਜੂ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 23 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਜੂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੁੱਕਾ ਮੇਵਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਇਸ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਜੂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
‘ਕਾਜੂ’ ਨਾਮ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਟੂਪਿਅਨ ਸ਼ਬਦ ‘ਅਕਾਜੂ’ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅਖਰੋਟ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੁੱਕਾ ਮੇਵਾ। ਕਾਜੂ ਦੂਜੇ ਸੁੱਕੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਸੇਬ ਵਾਂਗ ਫਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਦੇ ਪੇਟ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਨੈਟਲ, ਰੀਓ ਗ੍ਰਾਂਡੇ ਡੋ ਨੋਰਟ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਜੂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਦਾ ਇਹ ਦਰੱਖਤ 81,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਜੂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਨਾਲੋਂ 70 ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਾਜੂ ਕੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਕਵਰ ਵਿੱਚ ਐਨਾਕਾਰਡਿਕ ਐਸਿਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚਮੜੀ ਦੀ ਜਲਣ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 1558 ਵਿੱਚ ਕਾਜੂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਟੂਪੀ ਇੰਡੀਅਨਜ਼, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਕਬੀਲੇ ਨੇ ਕਾਜੂ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਲੋਕ ਅਖਰੋਟ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਾਜੂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਜੂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਾਜੂ 1905 ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ, ਇਹ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਜਨਰਲ ਫੂਡਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਾਜੂ ਭੇਜਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਗਈ। 1941 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 22,046.23 ਟਨ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕਾਜੂ ਖਾਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਹਰ ਕੋਈ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੁੱਕਾ ਮੇਵਾ ਕਾਜੂ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਵੀ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਾਓ ਵਿੱਚ ਕਾਜੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਵਾਦ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਜੂ ਸਰੀਰ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਕਾਜੂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ)। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਾਜੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮੇਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਵਿੱਚ ਮੋਨੋਅਨਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਅਤੇ ਪੌਲੀਅਨਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਫੈਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕੀ ਚਰਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਹ ਚਰਬੀ ਐਲਡੀਐਲ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ (ਬੈਡ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਜੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਕਾਜੂ ਵਿੱਚ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਕਾਪਰ, ਮੈਂਗਨੀਜ਼, ਜ਼ਿੰਕ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਵਰਗੇ ਖਣਿਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਾਜੂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ‘ਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਇੰਨੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਾਜੂ ਖਾਣ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹਨ।
ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖੋ
ਕਾਜੂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਓਲੀਕ ਐਸਿਡ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਦੀ ਅਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਚਰਬੀ ਐਚਡੀਐਲ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਯਾਨੀ ਚੰਗੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡ ਲੈਵਲ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ‘ਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਕਾਜੂ ਦਾ ਇਹ ਗੁਣ ਬੀਪੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਕਾਜੂ ਦੀ ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਸਮਰੱਥਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਬੀਪੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਕਾਜੂ ਖਾਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਸਿਰਦਰਦ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਜੂ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਜੂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਜੂ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਈ ਬੀਪੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਫਾਈਬਰ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
