ਅੱਜ, ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਟਾਟਾ ਮੋਟਰਜ਼, ਮਹਿੰਦਰਾ, ਹੁੰਡਈ, ਕੀਆ ਅਤੇ ਐਮਜੀ ਮੋਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਈ ਈਵੀ ਮਾਡਲ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰਾਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਲਗਭਗ 33 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਭਾਰਤੀ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਆਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਵਬਰਡ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਦੋ-ਸੀਟਰ ਕਾਰ ਨੇ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਈਵੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸਨ।
ਲਵਬਰਡ ਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਐਡੀ ਕਰੰਟ ਕੰਟਰੋਲ (ਇੰਡੀਆ) ਦੁਆਰਾ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਯਾਸਕਾਵਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਐਮਐਫਜੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਆਟੋ ਐਕਸਪੋ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਧਿਆਨ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਯਾਤਰਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਲਵਬਰਡ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਦਲੇਰਾਨਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ।
ਲਵਬਰਡ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੇਰਲਾ ਦੇ ਚਲਾਕੁਡੀ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਦੋ-ਸੀਟਰ ਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਡੀਸੀ (ਡਾਇਰੈਕਟ ਕਰੰਟ) ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੀਚਾਰਜਯੋਗ ਲੀਡ-ਐਸਿਡ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬੈਟਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੇ ਅੱਜ ਵਾਂਗ ਲਿਥੀਅਮ-ਆਇਨ ਬੈਟਰੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੀਡ-ਐਸਿਡ ਬੈਟਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਕਾਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ‘ਤੇ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਸੀ। ਬੈਟਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰਜ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 8 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਸਪੀਡ ਗਿਅਰਬਾਕਸ, ਰਿਵਰਸ ਗੀਅਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਸਿਸਟਮ ਸੀ ਜੋ ਵਾਹਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਾਰ 15 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਢਲਾਣਾਂ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲਵਬਰਡ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, 100 ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਾਹਨ ਵੇਚੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਚਾਰਜਿੰਗ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸੀਮਤ ਸਨ, ਬਿਜਲੀ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਆਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰਾਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਕਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਵਬਰਡ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਸਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਸੀ।
