9 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਫਰੀਕਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਜੀ-20 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ 26 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1997 ‘ਚ ਬਣੀ ਜੀ20 ਹੁਣ ਜੀ21 ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਅਫਰੀਕਨ ਯੂਨੀਅਨ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਮੁਅੱਮਰ ਗੱਦਾਫੀ ਦੁਆਰਾ 1963 ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੱਦਾਫੀ ਨੇ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਰਾਹੀਂ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਨੇ ਜੀ-20 ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਸੰਘ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਗਠਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਅਫਰੀਕੀ ਸੰਘ ਕੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਜੀ-20 ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਕੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ-
25 ਮਈ, 1963 ਨੂੰ, 32 ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਦੀਸ ਅਬਾਬਾ, ਇਥੋਪੀਆ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਉਹ ਦੌਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਰਗੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਚ ’ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਚੁੰਗਲ ’ਚੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, 32 ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਨ ਏਕਤਾ ਸੰਗਠਨ (ਓਏਯੂ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਭਾਵੁਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਥੋਪੀਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੇਲ ਸੇਲਾਸੀ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ- ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਨ। ਉਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
1981 ਤੱਕ, ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਕਲੱਬ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਅਫਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
9 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਮੁਅੱਮਰ ਅਲ ਗੱਦਾਫੀ ਨੇ ਅਫਰੀਕਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲੈ ਲਈ। ਉਹੀ ਗੱਦਾਫੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲੀਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜੁਲਾਈ 1999 ਵਿੱਚ ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਓਏਯੂ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ, ਗੱਦਾਫੀ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। 1963 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਚਾਰਟਰ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਗੱਦਾਫੀ ਨੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਸਿਰਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਲਾਇਆ। 9 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, ਗੱਦਾਫੀ ਨੇ ਸਿਰਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਯਾਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਆਫ ਅਫਰੀਕਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 2002 ਵਿੱਚ, ਓਏਯੂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੱਦਾਫੀ ਨੇ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕਮਾਏ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਗੱਦਾਫੀ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲ ‘ਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਕੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ 55 ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨੋਟ: ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ Pro Punjab TV ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਫੋਲੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
TV, FACEBOOK, YOUTUBE ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰੋ PRO PUNJAB TV APP
APP ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ Link ‘ਤੇ Click ਕਰੋ:
Android: https://bit.ly/3VMis0h
