Health Tips: ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਚਾਹ ਨਾਲ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ? ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੈਣ ਨਾਲ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗੇ।
ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਗੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਪਸੂਲ ਲੈਣ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤੱਤ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਵਾਈ ਦੀ ਕਿਸਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਦਵਾਈ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਰਸਾਇਣਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।
ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪਦਾਰਥ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੇਸੀਨ) ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਵਰਗੇ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਰਸਾਇਣਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੈਟਰਾਸਾਈਕਲੀਨ ਅਤੇ ਕੁਇਨੋਲੋਨ ਸਮੂਹ ਦੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਸਿਪ੍ਰੋਫਲੋਕਸਸੀਨ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੇਲੇਟ ਕੰਪਲੈਕਸ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੰਪਲੈਕਸ ਘੁਲਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦਵਾਈ ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਹ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦਵਾਈ ਤੋਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਟੈਟਰਾਸਾਈਕਲੀਨ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਸੋਖਣ ਦਰ 50-80% ਤੱਕ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਕਿ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਦਵਾਈ ਦੁੱਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧੇਰੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੇਸੀਨ, ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੰਧਨ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਪੇਟ ਜਾਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੁੱਧ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਖਾਰੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੇਟੋਕੋਨਾਜ਼ੋਲ (ਐਂਟੀਫੰਗਲ ਦਵਾਈ), ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੁੱਧ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਚਰਬੀ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਘੁਲਣ ਨੂੰ ਵੀ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
