History : 1 ਨਵੰਬਰ ਇਸ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਸਾਲ 1956 ਤੋਂ ਸਾਲ 2000 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਛੇ ਰਾਜ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਲ 1956 ਵਿੱਚ 1 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
Punjab and Hareyana : ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੂਨਾਨੀਆਂ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈਆਂ, ਅਫਗਾਨਾਂ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਇੱਕ ਗੇਟਵੇ, ਪੰਜਾਬ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ (ਮੌਜੂਦਾ) ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।ਪਰ 1950 ਤੋਂ ਭਾਸ਼ਾਈ (ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਪਹਾੜੀ) ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ‘ਪੰਜਾਬ ਪੁਨਰਗਠਨ ਬਿੱਲ, 1966’ ਅਨੁਸਾਰ 1 ਨਵੰਬਰ, 1966 ਨੂੰ ‘ਹਰਿਆਣਾ’ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਨਵਾਂ ਸੂਬਾ ਉਭਰਿਆ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹਿੰਦੂ ਹਰਿਆਣਾ।ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਨਰਗਠਨ ਸਮੇਂ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Madheya Pardesh : ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦਿਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ 01 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਆਪਣਾ 66ਵਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਨਵੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸੀ।ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਚਾਰ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ- ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ, ਪੁਰਾਣਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਵਿੰਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਵਿਚਾਰ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਬਹੁਤ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ। ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।1 ਨਵੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਲਾਲ ਪਰੇਡ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
Chhattisgarh : ਦੱਖਣ ਕੌਸ਼ਲ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਨਾਨੀ, 1 ਨਵੰਬਰ 2000 ਨੂੰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। “ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ” ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਮਰਾਠਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਅੱਜ 01 ਨਵੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਆਪਣਾ 22ਵਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1956 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾਂ ਵਾਂਗ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ।ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ 36 ਗੜ੍ਹ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਗੋਂਡ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਸੂਬਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਠ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1 ਨਵੰਬਰ 2000 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਅਮਿਤ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
Karnataka : ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਕਰਨਾਟਕ ਖੇਤਰ ਕਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੜੱਪਾ ਵਿਖੇ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੋਨਾ ਕਰਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ 3000 ਬੀ.ਸੀ. ਦੀ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਲੱਭਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਇਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ, ਬੰਬਈ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮੋ ਦਾ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ 1953 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ, ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਬਗਾਵਤ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਗਈ।ਆਖਰਕਾਰ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 1 ਨਵੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੰਨੜ ਬੋਲਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਲ 1973 ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਮੈਸੂਰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਕਰਨਾਟਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇਵਰਾਜ ਉਰਸ ਸਨ।
Kerala : ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਅਮੀਰ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕੇਰਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜ ਸਨ – ਤ੍ਰਾਵਣ ਕੋਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੋਚੀ ਰਾਜ। 1949 ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਰੂ-ਕੋਚੀ ਨਾਮਕ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
TV, FACEBOOK, YOUTUBE ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰੋ PRO PUNJAB TV APP
APP ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ Link ‘ਤੇ Click ਕਰੋ:
Android: https://bit.ly/3VMis0h
