ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਸ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜੁੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਰੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਰੇਲਗੱਡੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ। 17 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਜੀਂਦ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾਉਣਗੇ। ਇਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਾਫ਼, ਹਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੋ-ਐਮਿਸ਼ਨ ਆਵਾਜਾਈ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਰੇਲਗੱਡੀ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ‘ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਾਰ ਹੈਰੀਟੇਜ’ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਇੱਕ ਬਾਲਣ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੋਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਧੂੰਆਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਛੱਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਸ ਨਵੀਂ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ 10 ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ DEMU ਸੈੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 682 ਸੀਟਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2,600 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਤੀ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੇਲਗੱਡੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੂਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ। ਡੀਜ਼ਲ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਈਂਧਨ ਭਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
