ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ। ਵਜ਼ਾ ਹੈ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਪਨੀ ਟੌਪਨ ਫਿਲਮਜ਼ ਦਾ ਇੱਥੇ ₹788 ਕਰੋੜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਿਵੇਸ਼।
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਰਿਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਟੌਪਨ ਫਿਲਮਜ਼ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ 1900 ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਿਲਮਾਂ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀਆਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਟੌਪਨ ਦੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਚਾਕਲੇਟ ਦਾ ਰੈਪਰ ਹੋਵੇ, ਦਵਾਈ ਦੀ ਪੱਟੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੇ ਪਾਰਟਸ ਦੀ ਪੈਕਿੰਗ – ਟੌਪਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ-ਅਨੁਕੂਲ ਨੀਤੀਆਂ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ (SEZ) ਬਣਾਏ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੂਟ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਟੌਪਨ ਫਿਲਮਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੈਕਸ ਸਪੈਸ਼ਿਯਲਿਟੀ ਫਿਲਮਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ₹788 ਕਰੋੜ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਵੀਂ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਪਾਨੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਲੈਸ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲੱਗਣਗੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਪੈਸ਼ਿਯਲਿਟੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਨਗੀਆਂ – ਖਾਣ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਲਈ ਬੈਰੀਅਰ ਫਿਲਮ, ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਫਾਰਮਾ-ਗ੍ਰੇਡ ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਲਈ ਐਂਟੀ-ਸਟੈਟਿਕ ਫਿਲਮਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਮਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਰਯਾਤ ਹੋਵੇਗਾ। ‘ਮੇਡ ਇਨ ਪੰਜਾਬ’ ਦਾ ਠੱਪਾ ਲੱਗੀਆਂ ਇਹ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਰਾਜੀਵ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਜਾਂ ਗੁੜਗਾਉਂ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਟੌਪਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ। ਰਾਜੀਵ ਵਰਗੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 2000-3000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ, ਆਪਰੇਟਰ, ਕੁਆਲਿਟੀ ਕੰਟਰੋਲ ਐਕਸਪਰਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਰ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ, ਰਾਅ ਮਟੀਰੀਅਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ – ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਧੂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਬਣਨਗੀਆਂ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟੌਪਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੱਗ ਆ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣਗੇ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਖੁਦ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧੀ ਮੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ। ਟੌਪਨ ਫਿਲਮਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਿਆਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਫਿਲਮਾਂ ਈਕੋ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਿਲਮਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਰੀਸਾਈਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਹੈ – ਤਕਨੀਕੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ। ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ੱਗ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣਗੇ। ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਕੰਟਰੋਲ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਅਨਮੋਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਚੁਣਿੰਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਟੌਪਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, ਫਾਰਮਾ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਅਤੇ ਖਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਸੰਸਕਰਣ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
