Artificial Intelligence: ਦੁਨੀਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾਟਾ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਇਨਸਾਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਖ਼ਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਓ ਥੋੜਾ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕੀ ਹੈ। ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿਚ ਸੋਚਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਸੰਸਕਰਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਦਿਮਾਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ… ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ, ਸਾਉਂਡਜ਼ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਡਿਜੀਟਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਸਾਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ (The Sounds of Life: How Digital Technology is Bringing Us Closer to the Worlds of Animals and Plants)। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੈਰਨ ਬੇਕਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਯੋਗ
ਡੋਰਨੋਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੂਬੀਸੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਰਿਸੋਰਸਜ਼, ਦ ਇਨਵਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਬੇਕਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, “ਡਿਜੀਟਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖਾਂ, ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।” com. ਸਾਡੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨਾ।’ ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਲਿਸਨਿੰਗ ਪੋਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਜੋੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਇਹਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲਈ ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਰਤਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਾਂ ਨੂੰ “ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣਾ” ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਰੋਬੋਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਵਗਲ ਡਾਂਸ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਡਾਂਸਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਮਧੂ-ਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ ਕਿ ਇੱਕ ਖਾਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿੱਥੇ ਉੱਡਣਾ ਹੈ।
ਹਾਥੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ
ਬੇਕਰ ਬਾਇਓ-ਐਕੋਸਟਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੇਟੀ ਪੇਨ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਸੰਚਾਰ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਪੇਨੇ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਹਾਥੀ ਇਨਫ੍ਰਾਸਾਊਂਡ ਸਿਗਨਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੀ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਥੀਆਂ ਕੋਲ “ਮਧੂਮੱਖੀ” ਅਤੇ “ਮਨੁੱਖ” ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਣ ਲਈ AI ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘਟਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
TV, FACEBOOK, YOUTUBE ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰੋ PRO PUNJAB TV APP
APP ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ Link ‘ਤੇ Click ਕਰੋ:
Android: https://bit.ly/3VMis0h
