udham singh martyr day: 1919 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਦੇ ਸਾਕੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਰਾਹ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਅਤੇ 21 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਨੂੰ ਫਰੀ ਹੈਂਡ ਮਿਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਮਾਈਕਲ ਓ. ‘ਡਵਾਇਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਦਲਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 31 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੀ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ 46 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਨਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
21 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬਦਲਾ ਲੈ ਸਕੇ
ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਸਹੀ ਮੌਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ, ਨੈਰੋਬੀ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਉਹ 1934 ਵਿਚ ਲੰਡਨ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਪਰ ਉਸਨੂੰ 13 ਮਾਰਚ 1940 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੈਕਸਟਨ ਹਾਲ ਵਿਖੇ ਰਾਇਲ ਸੈਂਟਰਲ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਰਿਵਾਲਵਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ..
ਕਤਲ ਕਿਉਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ‘ਤੇ
ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਤਲ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਇਸ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ।” ਉਹ ਅਸਲ ਦੋਸ਼ੀ ਸੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖੇ ਮਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਸੀ।
ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ‘ਤੇ
ਜਦੋਂ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਜੱਜ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਿਆਨ ਜਨਤਕ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਰ 1996 ਵਿਚ ਉਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਰਤਾਨਵੀ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਗੁਲਾਮੀ ਹੈ। ਅਖੌਤੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਗੰਦਾ ਅਤੇ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”
ਮਰਨ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ
ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨੀ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਰਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਲਈ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ..ਮੈਨੂੰ ਮਰਨ ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ। ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਣਗੇ।
ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਗੀ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਆਸ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, “ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।” ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਰੀਬ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ-ਗੰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ..” ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਹੀਂ
ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਭਾਰਤ ਨਾਲੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹਮਦਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛਪਿਆ ਪਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਜੱਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ‘ਤੇ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਹਿਣ। ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕ ਗੰਦੇ ਹੋ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਾਊਨ ਵਿਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ, ਡਾਊਨ ਵਿਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਵਕੀਲ ਦੇ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਵੀ ਥੁੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 31 ਜੁਲਾਈ 1940 ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਨੋਟ: ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ Pro Punjab TV ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਫੋਲੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
TV, FACEBOOK, YOUTUBE ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰੋ PRO PUNJAB TV APP
APP ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ Link ‘ਤੇ Click ਕਰੋ:
Android: https://bit.ly/3VMis0h
