Diabetic Retinopathy: ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਘਰ ਹੈ, ਭਾਵ ਭਾਰਤ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਈ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰੋਕਥਾਮ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ ‘ਦਿ ਲੈਂਸੇਟ’ ‘ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਕ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ‘ਚ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਕਰੀਬ 30 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੂਗਰ ਕਾਰਨ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੇਰਲ ਦੇ ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਦੇ ਕੁਝ ਖੋਜਕਰਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਕੀ ਹੈ?
ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਰੈਟੀਨਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਅੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਰਦੇ ਨੂੰ ਰੈਟੀਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਵਿੱਚ, ਰੈਟੀਨਾ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਖਰਾਬ ਹੋਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2020 ਦਰਮਿਆਨ ਭਾਰਤ ਦੇ 10 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 40 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਲੱਸਟਰ ਸੈਂਪਲਿੰਗ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 42,146 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 19 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਸ਼ੂਗਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਪਾਏ ਗਏ। ਬਾਕੀ 78 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਗਰੇਡੇਬਲ ਰੈਟਿਨਲ ਚਿੱਤਰ ਸਨ। ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਨਿਵਾਸ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ 13 ਫੀਸਦੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੈਸਕੁਲਰ ਪੇਚੀਦਗੀ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ (VTDR) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੁਕਸਾਨ (ਇਰਿਵਰਸੀਬਲ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ) ਵੀਟੀਡੀਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਅਤੇ ਵੀਟੀਡੀਆਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰੈਟਿਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਡਾ: ਨਿਖਿਲ ਪਾਲ, ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ, ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਪੰਚਸ਼ੀਲ ਪਾਰਕ, ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਭਾਵ ਅੱਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 15 ਤੋਂ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।” ਰੈਟੀਨਾ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਾੜੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਾੜੀਆਂ ‘ਚੋਂ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ”ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਜਾਂਚ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਸਿਰਫ ਰੈਟਿਨਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਮੋਤੀਆ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਡਾਇਬੀਟਿਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਅਤੇ ਗਲਾਕੋਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਵਾਲ ‘ਤੇ ਕਿ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ”ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ- ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ, ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ, ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੇ ਰੋਗ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਐਡਵਾਂਸ ਸਟੇਜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਘੱਟ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਨੋਟ: ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ Pro Punjab TV ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਵਿੱਟਰ ਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਫੋਲੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
TV, FACEBOOK, YOUTUBE ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰੋ PRO PUNJAB TV APP
APP ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ Link ‘ਤੇ Click ਕਰੋ:
Android: https://bit.ly/3VMis0h
