ਕੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਵਰ ਇਫੈਕਟ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਦੋ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਵਿਚਾਰ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ? ਖੈਰ, ਆਓ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਐਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ … ਜੋ ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫਿਲਾਸਫੀ ਆਫ ਕੋਗਨਿਟਿਵ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਜੈਕ ਇਰਵਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੈਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਲੋੜੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਪਨਾ ਜਾਂ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਜਾਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਬਾਥਰੂਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਵਰ ਲੈਣਾ। ਬਾਥਰੂਮ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਦੇ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁਬਕੀ ਮਾਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹੋ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ. ਇਸ ਲਈ, ਉੱਥੋਂ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਿਚਾਰ ਆਉਣ ਦੀ ਉੱਚ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਬੋਰਿੰਗ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ। ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ‘ਤੇ ਫਸੇ ਰਹੋਗੇ। ਪੇਂਟ ਕੀਤੀ ਕੰਧ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਇੱਕ ਬੋਰਿੰਗ ਕੰਮ ਹੈ. ਜਾਂ ਉਹੀ ਕੰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਉਸੇ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸੈਰ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਜਾਂ ਨਹਾਉਣਾ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਅਸਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਨਾਲ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਵਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ ਲਈ, ਗਲਤੀਆਂ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ. ਭਾਵ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਟਾਇਲਟ ਜਾਣਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ. ਪਰ ਕਈ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੈਕ ਇਰਵਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਚ ਵੀ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਅਧਿਐਨ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿ ਮੁਕਤ ਸੋਚ ਅਤੇ ਫੋਕਸਡ ਥਿੰਕਿੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਦਿਮਾਗ ਇੰਨਾ ਖਾਲੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਰਚਨਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸਕਦਾ। ਭਾਵ, ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰ ਬੇਕਾਰ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਜੈਕ ਇਰਵਿੰਗ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਦੋ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ 222 ਲੋਕ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ 90 ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਟ ਜਾਂ ਪੇਪਰ ਕਲਿੱਪ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਹੀ ਵਿਚਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 1 ਤੋਂ 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਟਾਸਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਹੈਰੀ ਮੇਟ ਸੈਲੀ ਦਾ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਦਾ ਸੀਨ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ ਦਾ ਸੀਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ 45 ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਟਾਸਕ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਆਈਡੀਆ ਜੋੜ ਸਕਣ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਵੀਡੀਓ ਭਾਗ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਕਿੰਨਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਬੋਰ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਿਹਤਰ ਵਿਚਾਰ ਆਏ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸੀਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਏ।
