ਅੱਜ ਤੋਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਚੈੱਕ ਨੂੰ ਕਲੀਅਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਹ ਉਸੇ ਦਿਨ ਕਲੀਅਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰੋਗੇ, ਭਾਵ ਰਕਮ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 4 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੈੱਕ ਕਲੀਅਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚੈੱਕ ਭੁਗਤਾਨ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਚੈੱਕ ਕਲੀਅਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਚੈੱਕ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਲੀਅਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ
ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, 4 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚੈੱਕ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਲੀਅਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਦੋਵਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਬਾਊਂਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਬਕਾਇਆ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਚੈੱਕ ਵੇਰਵੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। HDFC ਬੈਂਕ ਅਤੇ ICICI ਬੈਂਕ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ 4 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਚੈੱਕ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ 4 ਅਕਤੂਬਰ, 2025 ਤੋਂ 3 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ 3 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਚੈੱਕ ਸਵੇਰੇ 10:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੈਂਕ ਚੈੱਕ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਹਾਊਸ ਨੂੰ ਭੇਜੇਗਾ। ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਹਾਊਸ ਫਿਰ ਚੈੱਕ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਭੇਜੇਗਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਸੈਸ਼ਨ ਸਵੇਰੇ 10:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 7:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ‘ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਜਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇੱਥੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਚੈੱਕ ਦਾ ਇੱਕ ‘ਆਈਟਮ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਸਮਾਂ’ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਨਖਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬੈਂਕ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਨਖਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਮੁੱਖ ਚੈੱਕ ਵੇਰਵੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਖਾਤਾ ਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ₹50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਚੈੱਕ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 24 ਕੰਮਕਾਜੀ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਖਾਤਾ ਨੰਬਰ, ਚੈੱਕ ਨੰਬਰ, ਮਿਤੀ, ਰਕਮ ਅਤੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਚੈੱਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਗੇ। ਜੇਕਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੈੱਕ ਕਲੀਅਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਬੇਨਤੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਚੈੱਕ ਜਾਰੀਕਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਰਵੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ।
