ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਅਸਾਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬੈਠ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਮੇਤ 76 ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ। ਗੁੱਸਾ ਅਸਲੀ ਸੀ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਕੇਪੀ ਸ਼ਰਮਾ ਓਲੀ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ, ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2026 ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਪਲ ਲਈ, ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਰਲ ਜ਼ੈੱਡ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਬਾਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਏ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਲੜੇ ਸਨ।
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਹੁਣੇ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਲੜਾਈ ਲਈ ਕਿਉਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੇ? ਜਵਾਬ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ – ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸਲ ਤਬਦੀਲੀ। ਜਦੋਂ ਸੀਪੀਐਨ-ਯੂਐਮਐਲ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਰੈਲੀ ਲਈ ਸਿਮਰਾ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜਨਰਲ ਜ਼ੈੱਡ ਕਾਰਕੁਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਸੁਨੇਹਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ: ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰੇਡ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਤਾਜ਼ਾ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਕਰਫਿਊ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਚੱਕਰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰੈਲੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਅਧੂਰੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਅਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੀ ਜੋ ਖੋਖਲੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੀ ਜੋ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੇ ਭੜਕਾਇਆ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ TikTok ‘ਤੇ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁੱਢਲੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। “ਨੇਪੋ ਕਿਡਜ਼” ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਇਸ ਬੇਸ਼ਰਮ ਦੌਲਤ ਦੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਵਟਸਐਪ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਭੜਕ ਉੱਠੇ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ – ਉਹ ਮਾਣ ਲਈ, ਭਵਿੱਖ ਲਈ, ਬਿਨਾਂ ਗੋਲੀ ਚਲਾਏ ਅਨਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹੀ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਓਲੀ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਛਿਆਤਰ ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
