ਗਰਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪਲ ਮਨ, ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਵਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ; ਇਹ ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ! ਪਰ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ?
ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਲਈ ਕਿਉਂ ਚੰਗੀ ਹੈ?
ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ ਭਾਵ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੌਣ ਨਾਲ ਨਮੀ ਭਾਵ ਕਫ ਦੋਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੌਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਸੂਰਜ (ਅਦਾਨ ਕਾਲ) ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ, ਵਾਤ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਖੁਸ਼ਕੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਰਾਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੌਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਾਂ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਹੈ!
ਨੀਂਦ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈਸੇ, ਨੀਂਦ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਚਰਚਾ ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਘਾਟ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿੰਨੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਰੁਟੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕਸੁਰਤਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕਈ ਲਿਖਤਾਂ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਯਮਤ ਨੀਂਦ ਲਓ, ਚੰਗੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸੌਂਵੋ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ, ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੌਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਸ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਨੀਂਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
