RBI Governor Shaktikanta Das: ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਤੋਂ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਰੀਕ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ 30 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਜਾਂ ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
30 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਨੋਟ ਚਲਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਰਬੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੈਂਡਰ ਰਹਿਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ 3.32 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ/ਜਮਾ ਕੀਤੇ ਗਏ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। 1 ਸਤੰਬਰ, 2023 ਨੂੰ, ਆਰਬੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 31 ਅਗਸਤ, 2023 ਤੱਕ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਏ ਗਏ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ 3.32 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ।
93 ਫੀਸਦੀ ਨੋਟ ਬਦਲੇ ਜਾਂ ਖਾਤੇ ‘ਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੇ ਗਏ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 31 ਅਗਸਤ, 2023 ਤੱਕ 0.24 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਿਰਫ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬੈਂਕ ਨੋਟ ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 19 ਮਈ, 2023 ਤੱਕ, ਪ੍ਰਚਲਿਤ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 93 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਐਕਸਚੇਂਜ ਜਾਂ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਅਪਡੇਟ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਆਵੇਗੀ
ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰ ਨੋਟ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਕਮ ਹੋਰ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ RBI 1 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ‘ਚ ਪ੍ਰਚਲਨ ‘ਚ ਬਾਕੀ ਬਚੇ 2,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ 90 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੋਟ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਨ ‘ਚ ਵਾਪਸ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਬੀਆਈ ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰੇਗਾ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੈਂਡਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
